Związek Zawodowy NSZZ „Solidarność” zaprezentował obszerny raport autorstwa prof. Zbigniewa Krysiaka i Marka Lachowicza pt. „Energia. Transport. Społeczeństwo. Wpływ systemu ETS2 na gospodarkę Polski”. Dokument ten, który jest mocną krytyką unijnej polityki klimatycznej, a zwłaszcza nowego systemu handlu emisjami (ETS 2), rysuje dramatyczny obraz finansowych konsekwencji dla przeciętnych polskich gospodarstw domowych i całej gospodarki.
Gigantyczny Wzrost Kosztów Życia
Kluczowym i najbardziej alarmującym wnioskiem raportu jest szacowany koszt wprowadzenia systemów ETS 1 i ETS 2 dla przeciętnego gospodarstwa domowego w Polsce, który w 2030 roku może sięgnąć aż 8,5 tys. zł rocznie.
Autorzy wskazują, że ETS 2, mający objąć emisje z budynków mieszkalnych (ogrzewanie) i transportu drogowego, w połączeniu z funkcjonującym już ETS 1, drastycznie podniesie ceny. Prognozy są niepokojące:
- Ceny uprawnień w ETS 2 mogą przewyższyć te w ETS 1 i przekroczyć 200 euro za tonę w 2030 roku.
- W scenariuszu pesymistycznym ceny uprawnień w ETS 2 mogą wynieść 149 euro w 2030 roku.
- Przełoży się to na wzrost kosztów transportu o 22–27% oraz ogrzewania gospodarstw domowych o 31–41%.
Raport podkreśla, że obciążenia te będą dotkliwe szczególnie dla Polaków ze względu na strukturę energetyczną i budownictwo, a rodziny o wysokim zużyciu energii mogą zapłacić nawet o 15 722 zł więcej rocznie za ogrzewanie w 2030 roku.
ETS Jako „Hamulec Dekarbonizacji” i Narzędzie Spekulacji
Autorzy kwestionują skuteczność i sens ekonomiczny obecnej formy unijnego systemu. Wskazują, że ETS zamiast wspierać realną dekarbonizację, działa jako „hamulec realnej dekarbonizacji” i instrument sprzyjający spekulacjom na rynku uprawnień. Zaznaczają, że niestabilność i nieprzewidywalność systemu, wynikająca z polityki Komisji Europejskiej, negatywnie wpływa na stabilność otoczenia regulacyjnego dla firm.
Postulatem Solidarności, opartym na wnioskach z raportu, jest konieczność zreformowania ETS w obecnym kształcie lub zastąpienia go innymi mechanizmami, aby zapobiec niszczeniu konkurencyjności polskiej (i europejskiej) gospodarki.
Konsekwencje Społeczne i Geopolityczne
Dokument szczegółowo analizuje wady konstrukcyjne systemu oraz jego skutki dla cen energii, ciepła i paliw, a także konsekwencje społeczne i gospodarcze. Zwrócono uwagę na:
- Spadek konkurencyjności gospodarki UE w porównaniu do USA i Chin, gdzie – jak wskazują autorzy – Stany Zjednoczone osiągnęły redukcję emisji przy jednoczesnym wzroście gospodarczym.
- Zestawienie tezy teoretycznej (spór Porter vs Aiginger o różne rozumienia konkurencyjności) z praktyką polityki klimatycznej UE (Zielony Ład, „Fit for 55”).
- Ryzyko ubóstwa energetycznego i wykluczenia komunikacyjnego z powodu gwałtownego wzrostu kosztów.
Profesor Krysiak i Marek Lachowicz ostrzegają, że tak wysoki wzrost kosztów może prowadzić do „kurczenia się” polskiego PKB i problemów z inwestycjami, a w konsekwencji spadku dobrobytu i pogłębienia zadłużenia kraju. Wzywają do zablokowania systemu ETS 2 i walki o reformę polityki klimatycznej, podkreślając, że „To jest biznes i polityka”, a nie tylko kwestia środowiska.
Prezentacja raportu Solidarności: Wpływ systemu ETS2 na gospodarkę Polski. Film z prezentacji raportu Solidarności na temat wpływu systemu ETS2 na gospodarkę Polski dostarcza wizualne i słowne podsumowanie kluczowych, krytycznych wniosków zawartych w artykule.
Prezentacja raportu NSZZ „Solidarność”: Wpływ systemu ETS2 na gospodarkę Polski
