Stanowisko Koalicji na Rzecz Polskiego Drewna oraz Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli (Sierpień 2026 r.)
Wstęp i kontekst.
Warunki techniczne sprzedaży drewna bezpośrednio wpływają na realną dostępność surowca w Polsce i wymagają pilnej korekty. Sektor drzewno-meblarski oczekuje konkretnych rozwiązań, które przywrócą równowagę i przejrzystość w relacjach handlowych z Lasami Państwowymi.
Stowarzyszenia wchodzące w skład Koalicji na Rzecz Polskiego Drewna (KnRPD) skierowały do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych (DGLP) pisma zawierające postulaty zmian wybranych warunków technicznych oraz zasad realizacji umów sprzedaży. Zwrócono w nich uwagę na poważne problemy związane z:
- Pomiarem ilości i oceną jakości surowca,
- Stosowanymi współczynnikami przeliczeniowymi,
- Klasyfikacją jakościową drewna,
- Sposobem rozliczania umów na poziomie poszczególnych nadleśnictw.
Ze względu na wagę problemu KnRPD wystąpiła o zorganizowanie spotkania z kierownictwem Lasów Państwowych. Spotkanie, które odbyło się 6 sierpnia 2026 r., nie przyniosło jednak przełomu ani rozstrzygnięcia kluczowych kwestii. Dalsze prace mają być prowadzone w ramach wspólnej grupy roboczej z udziałem przedstawicieli LP oraz organizacji branżowych. Kluczowe jest, aby zgłoszone wady rozliczeniowe zostały merytorycznie zmodyfikowane na podstawie niezależnej analizy danych i jasnego harmonogramu.
Ryzyko nie może być jednostronnie przenoszone na przedsiębiorców.
Zgłoszone postulaty nie dotyczą drugorzędnych szczegółów technicznych. Ich istotą jest zapewnienie, aby przedsiębiorcy płacili za rzeczywistą ilość i jakość otrzymywanego drewna, a zasady sprzedaży były jednolite i weryfikowalne.
Obecne rozwiązania w nadmiernym stopniu obciążają kupujących ryzykiem pomiarowym, jakościowym i logistycznym:
- Niedokładne metody pomiaru i współczynniki: Nie pozwalają na wyliczenie rzeczywistej ilości drewna litego w stosie.
- Akceptacja niedoborów: Obowiązują zasady pozwalające uznać za prawidłową dostawę, w której pomiar kontrolny wykazuje niedobór surowca.
- Brak redukcji stosu: Zrezygnowano z 5-procentowej redukcji wysokości stosu bez uprzedniej aktualizacji współczynników na podstawie reprezentatywnych badań.
- Niespójność jakościowa: Występuje niejednolita ocena wad drewna w poszczególnych jednostkach Lasów Państwowych.
- Zawyżanie miąższości handlowej: Nieprawidłowe potrącenia na korę oraz zasady pomiaru drewna o nieregularnym przekroju zawyżają miąższość handlową w stosunku do ilości drewna użytkowego.
- Obciążenia administracyjne: Rozliczanie umów na poziomie poszczególnych nadleśnictw utrudnia elastyczne zarządzanie dostawami.
Wpływ na konkurencyjność i bilans surowcowy.
Sposób klasyfikacji i pomiaru drewna bezpośrednio przekłada się na koszty produkcji, rentowność zakładów oraz konkurencyjność polskich produktów. Jest to szczególnie groźne w sytuacji, gdy:
- Krajowy rynek zmaga się z luką surowcową przekraczającą 7 mln m³ drewna rocznie.
- Od 2022 roku w branżach drzewnej i meblarskiej ubyło około 45 tys. etatów.
- Przedsiębiorstwa ograniczają produkcję i inwestycje, zmagając się z rosnącym importem gotowych produktów.
Nowe warunki techniczne wprowadzone 1 stycznia 2026 r. pogorszyły tę sytuację. Rezygnacja z redukcji stosu, mniejsze potrącenia na korę i niższe wymagania jakościowe powodują, że papierowa miąższość handlowa rośnie, mimo że firmy nie otrzymują więcej przydatnego surowca. Według szacunków branży, skumulowany wpływ tych przepisów zmniejsza efektywnie dostępną ilość surowca o kolejne 1–2 mln m³ rocznie.
Lasy Państwowe jako dominujący dostawca publiczny oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska ponoszą odpowiedzialność za wypracowanie przejrzystych i równoważących interesy stron zasad sprzedaży.
9 Kluczowych Postulatów Koalicji na Rzecz Polskiego Drewna:
- Merytoryczna analiza wszystkich zgłoszonych postulatów branżowych przez DGLP.
- Jasny harmonogram i zakres działania grupy roboczej oraz terminy przedstawienia rekomendacji.
- Niezależne badania metod pomiaru oraz stosowanych współczynników przeliczeniowych.
- Utrzymanie rozwiązań przejściowych do czasu zakończenia badań, nieprzenoszących ryzyka na nabywców.
- Weryfikacja tolerancji pomiarowych oraz zasad uznawania dostaw z niedoborem za prawidłowe.
- Jednolite w całym kraju zasady klasyfikacji jakościowej oraz pełna informacja o parametrach i korektach.
- Korekta zasad potrąceń na korę oraz pomiaru drewna o nieregularnym przekroju.
- Uelastycznienie rozliczeń umów na poziomie Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych (RDLP) zamiast pojedynczych nadleśnictw.
- Uwzględnienie zmian w kolejnych procedurach sprzedaży drewna.
Koalicja na Rzecz Polskiego Drewna zapowiada stały monitoring prac i bieżące informowanie rynku o kolejnych ustaleniach.
